Kelime anlamı "yeniden doğuş"tur. Sanat, edebiyat ve bilim alanlarındaki gelişmeler 15. ve 16. yy'a yön vermiştir.
İnsanın kendisini keşfettiği, insancıl düşünce ve özgür düşüncenin geliştiği, sevgi, güzellik, tutku gibi düşüncelerin ortaya çıktığı bu dönem insan ve insan sevgisini ön plana çıkarmıştır. Rönesans’la birlikte eski Yunan kültürü canlılık göstermeye başlamıştır.
Nedenleri:
- Coğrafi Keşiflerle birlikte ekonomik refaha ka vuşan halkın bilim ve sanata önem vermeye başlaması.
- Eski Helen ve Roma dönemine ait eserlerin incelenmesi.
- Kağıt ve Matbaanın öğrenilmesiyle birlikte okuma-yazma oranının artması, düşüncelerin geniş alanlara
yayılması.
- İstanbul'un fethinden sonra İtalya'ya kaçan j bilginlerin orada yapmış oldukları çalışmalar.
- Avrupa'nın İstami bilimsel eserleri kendi dillerine çevirmeleri.
- Bilim adamlarını destekleyen "mesen" sınıfı nın varlığı.
UYARI: Rönesans’ın İtalya'da başlama nedeni, coğrafi konumu, ekonomik refahı ve eski Roma antik eserlerinin burada bulunmasıdır.
İtalya'da başlayan Rönesans hareketleri, bütün Avrupa'ya yayılmıştır. Rönesans hare ketleri Fransa ve Polonya'da bilim, Hollanda'da resim, İngiltere'de edebiyat alanında gelişme sağlanmasında etkili olmuştur. Bu dönemde; Giovanni Boccaccio, Nikola Makyevel, Francesko Petiark, Ciyovanni Bellini, Albert Dürer, Francis Bacon, Misel Monteyn, Leonardo Da Vinci, VVilliam Shakespeare gibi bilim adamları yetişmiştir.
Sonuçları:
- Dine dayalı ve pozitif bilimlere kapalı olan skolastik düşünce önemini yitirmiştir. Bu düşüncenin yerine özgür düşünce anlayışı önem kazanmıştır.
-Avrupa'yı baskı altında tutan din adamları ve kiliselere karşı, eleştiriler başlamış bu durum, Reform hareketlerine zemin hazırlamıştır.
- Edebiyat, sanat ve bilimsel alanlarda çalış malar hız kazanmıştır.
• Avrupa’daki bu gelişmeler, bütün dünyayı etkilemeye başlamıştır. Zamanla bütün kültür ve bilimsel gelişmeler günümüz bilgi birikiminin oluşmasında etkili olmuştur. Teknolojik gelişmelerle birlikte dünya, eski kabuğundan çıkarak bilimin aynasında ilerlemeye devam etmektedir.
Reform
Kelime anlamı düzeltme, yenileme anla mındadır. Orta Çağ Avrupa'sında bütün dini, siyasi ve ekonomik gücü elinde bulunduran kilisenin kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesi ve bozulması sonucunda aydınlar ve halkın tepkisiyle Reform hareketleri başlamıştır.
Nedenleri:
- Kağıt ve matbaayla birlikte okur yazar oranının artması.
- İncil'in farklı dillere çevrilmesi sonucu İncil'in asıl içeriğinin öğrenilmesi ve din adamlarına olan güvenin azalması.
- Kilisenin Endülüjans yetkisini kullanarak zen ginleşmesi ve halkın bu gelişmelere tepkisi.
- Rönesans hareketleriyle birlikte düşünce özgürlüğünün oluşması.
UYARI: Reform hareketleri, Martin Luther öncülü ğünde Almanya'da ortaya çıkmıştır.
• Martin Luther kilisenin uygulamalarına karşı çıkmıştır. Buna karşılık kilise, Martin Lut-her'i dinden çıkarmış ve ölüme mahkum etmiştir. Almanya'daki bazı prensler tarafından korunan Martin Luther, İncil'i Latince'den Almanca-'ya çevirmiştir. Martin Luther, Katolik kilisesine karşı, Protestanlık mezhebini kurmuştur.
UYARI: Protestanlık mezhebi 1555 Ogsburg Antlaşması ile Almanya'da tanınmıştır.
UYARI: Fransa'da başlayan Reform hareketleri sonucu Kalvenizm 1598'de Nant Fermanı ile serbest bırakılmıştır.
Sonuçları:
- Avrupa'da yeni mezhepler ortaya çıkarak mezhep birliği bozulmuştur.
- Katolik kilisesine ve din adamlarına olan gü ven azalmıştır.
- Kilisenin elinde bulunan eğitim sistemi laik bir şekle dönüştürülmüştür.
- Kilisenin elinde bulunan topraklar, mallar halk tarafından paylaşılmıştır.
- Bilimsel çalışmalar önündeki en büyük engel olan kiliseler, eski önemini kaybetmiştir.
UYARI: Osmanlı Devleti Reform hareketlerinden etkilenmemiştir. Çünkü Osmanlı toprakları içerisinde yaşayan bütün vatandaşlara din ve vicdan özgürlüğü tanınmıştı. Bunun yanında Reformla birlikte, Avrupa'nın mezhep birliğinin bozulması ve mezhep çatışmalarının başlaması Osmanlı'nın Balkanlarda ilerleyişini kolaylaştırmıştır.
• XV. ve XVI. yy'larda meydana gelen Rönesans, Reform hareketleri Avrupa'da Aydınlanma Çağını başlatarak, bilim, sanat ve kültür alanında gelişmeler yaşanmasında etkili olmuştur.
YENİÇAĞ VE YAKIN ÇAĞDA YETİŞEN BİLİMADAMLARI
XV. ve XVI. yy'lar arasında matematik, as tronomi, biyoloji ve tıp alanında bazı çalışmalar yapılmıştır. Bu dönemin en önemli bilim adamları Nikola Kopernik, Tycho Brahe, Leonardo da Vinci, Vesalius'tur.
- Nikola Kopernik, astronomi, hukuk, tıp alan larında önemli çalışmalar yapmıştır. Güneş sistemli gök sistemini ortaya koyan Kopernik, "Gök Kürelerin Hareketi" eserinde Dünya'nın Güneş'in çevresinde döndüğünü ortaya koymuştur.
Rönesans dönemindeki bu çalışmalar insanların düşüncelerini etkilemiştir.
- Leonardo da Vinci, bilim ve teknoloji alanında önemli çalışmalar yapmıştır. İnsanların ve hay vanların anatomik yapısını incelemiştir. Kuşların kanat ve kas yapısını inceleyerek insanların da gökyüzünde uçabileceğini, balıkların suda yaşadığı gibi insanların da yaşayabileceğini ortaya koymuştur.
Günümüzde bu çalışmalardan yola çıka rak denizaltı gemilerinin temelleri atılmıştır. Aynı zamanda, kuşların kanat özelliklerinden yola çıkarak uçak yapımlarında projeler ortaya konmuştur.
Leonardo da Vinci aynı zamanda ressamdır. "Mona Lisa" adlı eseri ünlüdür.
XVII. ve XVIII. yy'lar arasında (Aydınlanma Ça ğı) Matematik alanında; Blaise, Pascal, Descartes, Newton gibi bilim adamları yetişmiştir.
- Descartes, matematikle ilgili önemli çalışmalar yapmıştır. Analitik geometri alanında önemli katkılar sağlamıştır.
- Newton, difransiyel integral hesabını icad et miştir. Uzunluklar, alanlar, sıcaklıklar ve ağırlık konusunda çalışmalar yapmıştır. Matematik alanında kat sayıların birbirini izleme kuralını bulmuştur.
Astronomi ve fizik alanında; Galile, Johann Kepler, Newton gibi bilim adamları yetişmiştir.
- Galile, astronomi ve fizik konularının yanında matematik alanında da çalışmalar yapmıştır. Klasik mekaniğin temellerini kurarak, astronomi sisteminin fiziğini ortaya koymuştur. Teleskobu, gök cisimlerini izleme yani astronomik düşünceyle kullanmıştır. "Yıldızların Habercisi" adlı eserinde, Güneş'in üzerindeki gölgelerin, Güneş'in kendi lekesi olduğunu söylemiştir. Bunun yanında, Batlamyus'un ortaya koymuş olduğu Venüs'ün devamlı olarak belli uzaklıkta olması ve hilal şeklinde görünmesi gerektiği fikrini çürütmüştür. Venüs'ün uzaklığının ve şeklinin zamanla değiştiğini ortaya koymuştur.
- Johann Kepler, astronomi ve matematik alan larında çalışmalar yapmıştır. Gezegenlerin, Güneş çevresinde yörüngeler çizerek hareket ettiğini ortaya koymuştur.
Performans Görevi:
2. İcat ve Keşiflerle İlgili Bir Kronoloji Hazırlayın. ( Naviasyondaki dosyadan yararlanabilirsiniz.)
DEĞİŞİM VE GELİŞİM
RÖNESANS VE REFORM HAREKETLERİ
Rönesans
Kelime anlamı "yeniden doğuş"tur. Sanat, edebiyat ve bilim alanlarındaki gelişmeler 15. ve 16. yy'a yön vermiştir.
İnsanın kendisini keşfettiği, insancıl düşünce ve özgür düşüncenin geliştiği, sevgi, güzellik, tutku gibi düşüncelerin ortaya çıktığı bu dönem insan ve insan sevgisini ön plana çıkarmıştır. Rönesans’la birlikte eski Yunan kültürü canlılık göstermeye başlamıştır.
Nedenleri:
- Coğrafi Keşiflerle birlikte ekonomik refaha ka vuşan halkın bilim ve sanata önem vermeye başlaması.
- Eski Helen ve Roma dönemine ait eserlerin incelenmesi.
- Kağıt ve Matbaanın öğrenilmesiyle birlikte okuma-yazma oranının artması, düşüncelerin geniş alanlara
yayılması.
- İstanbul'un fethinden sonra İtalya'ya kaçan j bilginlerin orada yapmış oldukları çalışmalar.
- Avrupa'nın İstami bilimsel eserleri kendi dillerine çevirmeleri.
- Bilim adamlarını destekleyen "mesen" sınıfı nın varlığı.
UYARI: Rönesans’ın İtalya'da başlama nedeni, coğrafi konumu, ekonomik refahı ve eski Roma antik eserlerinin burada bulunmasıdır.
İtalya'da başlayan Rönesans hareketleri, bütün Avrupa'ya yayılmıştır. Rönesans hare ketleri Fransa ve Polonya'da bilim, Hollanda'da resim, İngiltere'de edebiyat alanında gelişme sağlanmasında etkili olmuştur. Bu dönemde; Giovanni Boccaccio, Nikola Makyevel, Francesko Petiark, Ciyovanni Bellini, Albert Dürer, Francis Bacon, Misel Monteyn, Leonardo Da Vinci, VVilliam Shakespeare gibi bilim adamları yetişmiştir.
Sonuçları:
- Dine dayalı ve pozitif bilimlere kapalı olan skolastik düşünce önemini yitirmiştir. Bu düşüncenin yerine özgür düşünce anlayışı önem kazanmıştır.
-Avrupa'yı baskı altında tutan din adamları ve kiliselere karşı, eleştiriler başlamış bu durum, Reform hareketlerine zemin hazırlamıştır.
- Edebiyat, sanat ve bilimsel alanlarda çalış malar hız kazanmıştır.
• Avrupa’daki bu gelişmeler, bütün dünyayı etkilemeye başlamıştır. Zamanla bütün kültür ve bilimsel gelişmeler günümüz bilgi birikiminin oluşmasında etkili olmuştur. Teknolojik gelişmelerle birlikte dünya, eski kabuğundan çıkarak bilimin aynasında ilerlemeye devam etmektedir.
Reform
Kelime anlamı düzeltme, yenileme anla mındadır. Orta Çağ Avrupa'sında bütün dini, siyasi ve ekonomik gücü elinde bulunduran kilisenin kendi çıkarları doğrultusunda hareket etmesi ve bozulması sonucunda aydınlar ve halkın tepkisiyle Reform hareketleri başlamıştır.
Nedenleri:
- Kağıt ve matbaayla birlikte okur yazar oranının artması.
- İncil'in farklı dillere çevrilmesi sonucu İncil'in asıl içeriğinin öğrenilmesi ve din adamlarına olan güvenin azalması.
- Kilisenin Endülüjans yetkisini kullanarak zen ginleşmesi ve halkın bu gelişmelere tepkisi.
- Rönesans hareketleriyle birlikte düşünce özgürlüğünün oluşması.
UYARI: Reform hareketleri, Martin Luther öncülü ğünde Almanya'da ortaya çıkmıştır.
• Martin Luther kilisenin uygulamalarına karşı çıkmıştır. Buna karşılık kilise, Martin Lut-her'i dinden çıkarmış ve ölüme mahkum etmiştir. Almanya'daki bazı prensler tarafından korunan Martin Luther, İncil'i Latince'den Almanca-'ya çevirmiştir. Martin Luther, Katolik kilisesine karşı, Protestanlık mezhebini kurmuştur.
UYARI: Protestanlık mezhebi 1555 Ogsburg Antlaşması ile Almanya'da tanınmıştır.
UYARI: Fransa'da başlayan Reform hareketleri sonucu Kalvenizm 1598'de Nant Fermanı ile serbest bırakılmıştır.
Sonuçları:
- Avrupa'da yeni mezhepler ortaya çıkarak mezhep birliği bozulmuştur.
- Katolik kilisesine ve din adamlarına olan gü ven azalmıştır.
- Kilisenin elinde bulunan eğitim sistemi laik bir şekle dönüştürülmüştür.
- Kilisenin elinde bulunan topraklar, mallar halk tarafından paylaşılmıştır.
- Bilimsel çalışmalar önündeki en büyük engel olan kiliseler, eski önemini kaybetmiştir.
UYARI: Osmanlı Devleti Reform hareketlerinden etkilenmemiştir. Çünkü Osmanlı toprakları içerisinde yaşayan bütün vatandaşlara din ve vicdan özgürlüğü tanınmıştı. Bunun yanında Reformla birlikte, Avrupa'nın mezhep birliğinin bozulması ve mezhep çatışmalarının başlaması Osmanlı'nın Balkanlarda ilerleyişini kolaylaştırmıştır.
• XV. ve XVI. yy'larda meydana gelen Rönesans, Reform hareketleri Avrupa'da Aydınlanma Çağını başlatarak, bilim, sanat ve kültür alanında gelişmeler yaşanmasında etkili olmuştur.
YENİÇAĞ VE YAKIN ÇAĞDA YETİŞEN BİLİMADAMLARI
XV. ve XVI. yy'lar arasında matematik, as tronomi, biyoloji ve tıp alanında bazı çalışmalar yapılmıştır. Bu dönemin en önemli bilim adamları Nikola Kopernik, Tycho Brahe, Leonardo da Vinci, Vesalius'tur.
- Nikola Kopernik, astronomi, hukuk, tıp alan larında önemli çalışmalar yapmıştır. Güneş sistemli gök sistemini ortaya koyan Kopernik, "Gök Kürelerin Hareketi" eserinde Dünya'nın Güneş'in çevresinde döndüğünü ortaya koymuştur.
Rönesans dönemindeki bu çalışmalar insanların düşüncelerini etkilemiştir.
- Leonardo da Vinci, bilim ve teknoloji alanında önemli çalışmalar yapmıştır. İnsanların ve hay vanların anatomik yapısını incelemiştir. Kuşların kanat ve kas yapısını inceleyerek insanların da gökyüzünde uçabileceğini, balıkların suda yaşadığı gibi insanların da yaşayabileceğini ortaya koymuştur.
Günümüzde bu çalışmalardan yola çıka rak denizaltı gemilerinin temelleri atılmıştır. Aynı zamanda, kuşların kanat özelliklerinden yola çıkarak uçak yapımlarında projeler ortaya konmuştur.
Leonardo da Vinci aynı zamanda ressamdır. "Mona Lisa" adlı eseri ünlüdür.
XVII. ve XVIII. yy'lar arasında (Aydınlanma Ça ğı) Matematik alanında; Blaise, Pascal, Descartes, Newton gibi bilim adamları yetişmiştir.
- Descartes, matematikle ilgili önemli çalışmalar yapmıştır. Analitik geometri alanında önemli katkılar sağlamıştır.
- Newton, difransiyel integral hesabını icad et miştir. Uzunluklar, alanlar, sıcaklıklar ve ağırlık konusunda çalışmalar yapmıştır. Matematik alanında kat sayıların birbirini izleme kuralını bulmuştur.
Astronomi ve fizik alanında; Galile, Johann Kepler, Newton gibi bilim adamları yetişmiştir.
- Galile, astronomi ve fizik konularının yanında matematik alanında da çalışmalar yapmıştır. Klasik mekaniğin temellerini kurarak, astronomi sisteminin fiziğini ortaya koymuştur. Teleskobu, gök cisimlerini izleme yani astronomik düşünceyle kullanmıştır. "Yıldızların Habercisi" adlı eserinde, Güneş'in üzerindeki gölgelerin, Güneş'in kendi lekesi olduğunu söylemiştir. Bunun yanında, Batlamyus'un ortaya koymuş olduğu Venüs'ün devamlı olarak belli uzaklıkta olması ve hilal şeklinde görünmesi gerektiği fikrini çürütmüştür. Venüs'ün uzaklığının ve şeklinin zamanla değiştiğini ortaya koymuştur.
- Johann Kepler, astronomi ve matematik alan larında çalışmalar yapmıştır. Gezegenlerin, Güneş çevresinde yörüngeler çizerek hareket ettiğini ortaya koymuştur.
Performans Görevi:
2. İcat ve Keşiflerle İlgili Bir Kronoloji Hazırlayın. ( Naviasyondaki dosyadan yararlanabilirsiniz.)